дома блог

„ENGAGE 2022“ – Приказни за активизам, општествена одговорност и ангажирање во средината

0
Фото: Радио МОФ

Домашни и странски говорници и активисти беа дел од годинешниот „ENGAGE 2022“ во Куршумли Ам, каде презентираа лични инспиративни приказни за тоа како се алармира за проблеми во животната средина, како е да се известува од војна, како медиумите можат да го променат јавниот наратив за општествени и егзистенцијални проблеми, но и како младите можат да изградат успешен старт ап од своето хоби, пишува МЕТА.

Она што ги поврза сите говорници е потребата од активизам, одговорност или ангажирање на различно ниво во заедницата, па Ана Чоловиќ Лешоска од „Еко-свест“ раскажа дека започнале како група ентузијасти со идеја да го размрдаат општеството, да се зборува за прашања за животната средина.

„Во 2006 се појавивме во најлонски кеси на собир на Ристо Пенов, а бевме запаметени дека ‘не’ избркале’. Но, откако се прошири зошто така екологистите биле третирани, почна да се шири и свеста за проблемите со животната средина. Своевремено, направивме и поворка за смртта на белите дробови. Потоа не’ викна и претседателот на разговор. Исто за аерозагадувањето пеевме божиќни песни на градоначалкникот, ‘All I need for Christmas is air’. Со тек на време, дојде време наши граѓани да поднесуваат пријави за загадување на воздухот“, рече Чоловиќ Лешоска, добитник на престижната награда „Голдман“ за заштита на животната средина.

Со време, рече таа, сфатиле дека не е доволно само да се биде на улица, туку треба и притисок внатре во институциите, а истовремено да се работи на еко-едукација уште од мали нозе.

Новинарката Кристина Атовска, известувач од војната во Украина, зборуваше за потребата новинарите да се ангажираат во следење и прикажување на реалните состојби од терен.

„Новинарот е коректор на власта и гласот на народот. А, ниту еден не е поважен на оние луѓе што се будат со тенк во дворот. Јас бев единствениот наш новинар што беше таму од државата, што многу кажува и е голема критика за цела држава. Некои работи од масакрите од војната што ги видов, не ги покажував. Мора да се има сенс, етика и што да покажеш на јавноста. Јас повеќе пати плачев, лично ги доживував работите, морав да внимавам и на пристапот, како им пристапувам на луѓето“, рече таа, додавајќи дека за нејзиното известување од фронтот, потребна била и психофизичка спремност за се’ она што ја чекало на терен.

„Навечер, кога ќе ја завршите цела таа работа во цивилната зграда (во завоен град делови), кога ќе почне да се тресе цела конструкција, животот е ‘лотарија’“. Не знаете што ќе се случи. Тоа е страшно искуство. Во војна мора сѐ да очекувате. Но, новинарите имаат одговорност да ја покажуваат вистинската слика пред граѓаните“, дополни Атовска.

За улогата на медиумите зборуваше и Беса Луци, ко-основачка на независната медиумска организација „Косово 2.0“. По независноста на Косово, недостасувала вистинска јавна дискусија. Оттука, во 2010 го формирале „Косово 2.0“, откако постојано до нив стигале голем број приказни од маргинализирани или загрижени граѓани.

„Некој зборуваше за социјални теми, други за женски права, за лошо образование… Но, она што загрижуваше е што сите овие проблеми дојдоа од млади луѓе, од индивидуални искуства. Меѓувремено, сфативме дека плуралноста на граѓаните не значи плуралност на гласовите“, рече таа пред присутните во Куршумли Ан, дополнувајќи дека е важно да постои простор за младите или маргинализираните да ги објават своите проблеми, а потоа тоа да се рефлектира како дискусија во општеството.

Потребата од јавни диксусии ја начна и Марко Михаиловиќ, директор на „Pride Society“, координатор на Европрајдот што се одржуваше минатата недела во Белград.
„Домаќини на Европрајд се големи европски градови. Сакавме да го повлечеме вниманието кон Белград и Западниот Балкан за да ги посочиме проблемите со кои се соочува овдешната ЛГБТИ+ заедница, со цел да повикаме на решенија. Она што се случи во Белград не беше Парада, туку покажа колку е голема стигматизацијата во овие простори. Во овие 5-6 месеци доживеавме говор на омраза, непревземање активности од институциите, доживеавме многу дезинформации, многу дехуманизација“, рече тој, додавајќи дека научиле многу што треба да прават и во иднина и какви промени да внесат во нивното делување.

Никола Велковски, пак, зборувајќи за влијанието и можностите на технологија, ја раскажа успешната приказна за неговата фирма „Howitzer“.

„Започнавме 2020, кога имаше корона, седевме дома со друштво и игравме ‘Кантер страјк’. Меѓувреме поминавме многу, но преку нашата успешна приказна целта ни е да продолжиме да бидеме амбасадори на младите, на претприемништвото. Во Македонија може да се креира нешто за светскиот пазар. Треба повеќе да се верува во она што го правите и да се користат сите ресурси“, потенцираше Велковски.

На конференцијата преку видео повик учество зема и Хамзат Лавал, активист од Нигерија кој зборуваше за техниките како да се задржат владите одговорни во трошењето на државните пари.

Во организација на Радио МОФ и Младински образовен форум, „ENGAGE 2022“ овозможи простор за првиот инклузивниот хор на „Колектив Ветерница“ и „Трисомија 21“, додека активистот и водител на емисијата „Јас сум Цако“ – циташе своја поезија. Исто така, публиката на овогодишното издание можеше да учествува и на работилниците за цртање облека на Елена Билбилоска, креирање алки на Филип Дибранов и уметност преку стикери на Горан Костовски.

Во настанот, свои диџејски сетови имаа: „Бесниот витез“, „Double G“, „Indog“, Еми Ермилова и Мартина Пенева.

Конференцијата беше поддржана од National Endowment for Democracy.

Извор: МЕТА

Дијалогот наш насушен

0

Пипшува: Мирјана Малеска

Дали се води јавен дијалог кај нас? Да, се води, на ниво на кое e нашето образование, култура и демократска традиција.

Дијалогот е неопходен. Тој помага да се внесе виталност во демократското општество и да се зголеми осмисленото учеството на граѓаните, во политичкиот процес. Ако бараме дефиниција, дијалогот се однесува на размена на мислење и идеи, меѓу двајца или повеќе поединци, за конкретно прашање и проблем. Опонентите преку дијалог се обидуваат да ги доближат своите ставови, евентуално да најдат пријателско решение, договор итн. Политичкиот дијалог е поспецифичен. Тој се однесува на широк спектар на активности, од преговори на високо ниво, до посредување во обидите на заедницата да дојде до помирување и консензус. Дијалогот не е кавга. Дијалогот најмалку е удирање на барабанот за војна или обвинување за “предавство на националните интереси”. Дијалогот не оди, рака под рака со вербални закани и правење списоци на луѓе за “отстрел”, зашто мислат поинаку од другите. Од “разоглавен” збор почнаа војните во Југословенската федерација.

Истражувачите на Осло центарот вака пристапуваат кон политичкиот дијалог: Тоа е начин на комуникација, насочен кон тоа да ја разбереш другата страна повеќе отколку да ја убедиш дека си во право.

Убаво дефинирано. Има луѓе кои тоа спонтано го прават, не им треба поука. Колку се тие на број кај нас, не знам, ама дебатните емисии каде соговорниците се надвикуваат и си упаѓаат во збор, е најдобар индикатор дека не се многу. Дијалогот не е само метод: “Сите ќе зборувате по пет минути”, на пример, или ќе поканите во емисија по еден претставник од политичките партии, со што како новинар сте ја завршиле работата. Политичкиот дијалог претставува специфичен пристап и перспектива во решавање на внатрешните конфликти, најчесто меѓу етничките заедници или надворешни, со други држави. Целта на политичкиот дијалог е да се бараат решенија за заканите за општеството, кои можат да предизвикаат небезбедност, дестабилизација, криза и насилни конфликти.

Нашето искуство, последните триесетина години говори дека во три клучни конфликтни ситуации, потфрли политичкиот дијалог. Поточно, пред сѐ оние кои требаа да го покренат и одржуваат во живот: слободниот печат, интелектуалната и научната јавност. Сите тие носат голема одговорност бидејќи во тешки моменти, го оставија народот на цедило.

Во конфликтот со Грција за името, кој траеше безмалку триесет години, “дијалогот” се сведе, до последен момент, на едно: не преговараме за името и идентитетот! Не преговараме за историјата, имаме право да си пишуваме своја историја! Со мали исклучоци, на по некој “национален предавник”, никој не сметаше дека треба да се бара компромисно решение. Пораката беше јасна: може да мислиш поинаку, ама ќе платиш цена! Тој, речиси, општ молк ги остави граѓаните затечени, неподготвени, разочарани, лути дури бесни на политичкиот компромис, која кој следуваше во Преспа.

Расположение кое, без оглед на придобивките од договорот трае до денес.

Деценија и повеќе претходно, во 2001, бевме сведоци на сличен модел на политичко однесување. Во општата еуфорија на создавање независна национална држава, колку од безбедносни причини, толку и заради утврдување на доминација на мнозинството, се игнорираа барањата на Албанската заедница и нејзините тогашни политички претставници. Зборот консоционална, односно договорна или намерно осмислена демократија, положена врз принципот на праведна застапеност на заедниците во институциите на власт, беше омразен збор, дури непријателски чин од страна на оние кои се залагаа за ова решение. Одново, политичкиот “дијалог”” се сведе на едно мислење, дека моделот на мнозинска демократија е добар и дека ништо не треба да се менува. Гласот на по некој редок “национален предавник”, од научната сфера, кој ќе се обидеше да укаже на консоционалното решение, како алтернатива, беше темелно задушуван a тој “кутриот” обвинет дека создал “пукнатина во македонското национално ткиво” и така ги поткопал нашите преговарачки позиции.

Се сеќавам дека во очи на конфликтот во 2001 бев во Охрид на научна конференција. Една од темите беа барањата на етничките Албанци за промена на уставот. Никој од присутните, освен еден познат новинар, Албанец и мене, не веруваше во потребата од уставни промени. Уште помалку дека е возможен вооружан конфликт. Во тек на расправата, еден од учесниците праша подбивно. “Добро, како мислите дека ќе влезат вооружени герилци во Македонија? Новинарот, погледна низ големите стаклени прозорци на хотелот каде престојувавме и покажа со глава кон високите планински врвови одспротива: “Преку Шар планина”! Сите, вклучувајќи ме и мене го погледнавмe вчудоневидени!

Вооружениот конфликт заврши со политички компромис и меѓународно посредништво. Првата реченица на овој мировен договор од Охрид гласи: “Нема територијални решенија за етничките конфликти”. Би се очекувало, само заради тоа, граѓаните да бидат задоволни и благодарни. Напротив, во отсуство на претходен поготвителен политички дијалог, тие беа изненадени, збунети, незадоволни, лути па дури и гневни… Расположение, кое во голема мерка се одржува и подгрева во некои кругови до денес.

Од историјата, се чини, слабо учиме. Беше сосема очекувано, за секој пообразован човек дека ќе дојде дојде до отворен конфликт со Бугарија и дека таа држава ќе стави вето на отпочнување на нашите преговори со ЕУ. Одново, во јавниот дискурс со децении супериорно доминираше едно мислење: Не преговараме за идентитетот, имаме право, сами да си ја пишуваме историјата! Врз ретки поединци, од интелектуалните кругови, кои имаа поинакво мислење, се истурија, дотогаш нечуени зборови на навреда, омаловажување и закани. За неверување е дека во демократско општество, со гарантирани правa на слобода на мислење и изразување, мнозинството може да биде толку жестоко во потрагата по “национални предавници”и нивно накажување, од што не е поштедена ни т.нар. историска комисија. Така разбрав дека за слобода на мислење не е доволна уставна гаранција, туку поважна е толерантна јавност. Со помош на меѓународно посредништво, политиката одново, се чини наврапито, стави крај на ескалација на конфликтот.

Вакви ситуации, каде некоја избрана политичка гарнитура, со помош на меѓународната заедница, решава со компромис, конфликт кој би можел потенцијално да ја загрози безбедноста на земјата, да се “излие” и да прерасне во регионалниот конфликт не се ретки. На пример, се смета дека конфликтот во Северна Ирска не ќе можеше да се реши без посредување на САД и другите големи сили. Тоа воопшто не значи дека ние, како граѓани и интелектуалци сме ослободени од обврската за политички дијалог или дека нашиот глас е безначаен. Напротив, политичкиот дијалог би требало да биде наша постојана задача, за да се олесни потребниот консензус, за да се гради доверба за продуктивни коалиции меѓу конфликтните страни, да се разберат подлабоките причини на конфликтот и да се афирмира вистината базирана на факти, како најголем национален интерес.

Прашањето е дали сме способни за тоа? Ако не сме, ќе биде доведена во прашање социјалната кохезија и легитимитетот на власта. Во отсуство на силни, независни институции, медиуми такви какви што се денес и без подлабока демократска традиција, надежта, дека политичкиот дијалог нема да замре, ми е во доблесни поединци кои доброволно ја играат улогата на “дисиденти на своја сметка” во еден крајно опортунистички свет во кој живееме. На тие луѓе треба да им се “симне капа”!

(Колумната е преземена од порталот на Институтот за медиуми и аналитика)

Средношколците со посебни потреби чекаат на Законот за средно образование за да добијат образовни асистенти

0

Никола Стојановски е само еден од многуте средношколци кои имаат потреба од образовен асистент затоа што боледува од Даунов синдром. Впрочем, Конвенцијата за правата на детето јасно насочува дека треба да се овозможи образование кое ќе биде насочено кон развојот на личноста на детето, неговите надарености и менталните и физичките способности до крајни граници, објави денеска МЕТА.

Но, наставата во државната гимназија за физичка култура „Методи Митевски Брицо“ во Скопје, Никола веќе еден месец ја следи заедно со својата мајка затоа што државата не обезбеди асистенти за децата како него.

Тој е амбициозно момче и, како што изјави за Мета.мк, планира да се запише на факултет. Неговата попреченост не го спречи и да биде дел од групата деца која неодамна се закити со десетици златни медали на инклузивната меѓународна Научна олимпијада за млади иноватори, а редовно посетува и часови по знаковен јазик.

Неговата мајка Сузана, во надеж дека ќе се најде решение, навремено испратила писмо до надлежните институции во кое посочува со каква голгота се соочува нејзиниот син. Но, до сега, одговор со конкретно решение не добила, со образложение дека се чека усвојувањето на новиот Закон за средно образование.

Таа, покрај тоа што е загрижена како да обезбеди образовен асистент, смета и дека нејзиното присуство на часотивте не се одразува позитивно врз комуникацијата на останатите ученици со Никола.

„Повеќе од децата таму што гледаат дека и родител присуствува на часовите некако се повозрдржани отколку во втора година кога одеше со асистент и кога знаеа и да се дружат и да си биде со нив. Сега е малку поинаква ситуацијата, самите деца некако поинаку го доживуваат тоа дека родител е присутен на часовите за целото време на наставата“, вели Сузана.

Во моментов, образовни асистенти за дел од средношколците се обезбедуваат преку програмата за Општинско – корисна работа на УНДП во партнерство со локалните самоуправи, Агенцијата за вработување и Министерството за труд и социјална политика.

Од УНДП за Мета.мк велат дека за оваа година поддржале 50 општини кои аплицирале во оваа програма. За период од 9 месеци ангажирале 584 невработени лица.

Но, меѓу нив има и такви кои обезбедуваат помош за стари и изнемоштени лица, лица со оштетен вид или слух, лица со попреченост и други ранливи категории.

„Вкупно 83 позиции се за образовни и лични асистенти за деца со попреченост во средно образование во 17 општини“, велат од УНДП.

Ставот на Народниот правобранител е дека секое дете треба да има право на непречено и квалитетно образование, како основно човеково и уставно загарантирано право.

Од таму за Мета.мк велат дека по сопствена иницијатива отвориле предмет со цел да го мониторираат остварувањето на правото на образование на децата во основните и средните училишта, а во меѓувреме покрај јавувања од родители, доставени се и претставки во кои укажуваат на потешкотии или неможност за обезбедување на образовна асистенција за децата, како во основно така и во средно образование.

„Загрижува тоа што и оваа учебна година образовната асистенција за учениците во средно образование ќе се обезбедува со поддршка на УНДП преку вклучување на евидентираните невработени лица од Агенцијата за вработување на РСМ во програмата за Општинско-корисна работа. Меѓу другото и поради сознанијата дека само неколку општини во август објавија јавни повици за ангажирање на образовни асистенти, при што ангажманот е во времетраење од девет месеци, за што ќе добиваат паричен надоместок за работно ангажирање во висина од 9.000 денари. Поради тоа постои голема незаинтересираност од страна на потенцијалните кандидати“, изјавија од канцеларијата на Народниот правобранител.

Додаваат дека сериозно загрижуваат сознанијата оти потенцијалните кандидати кои ќе ја испорачуваат оваа услуга воопшто и не се проценуваат врз основ на нивните професионални квалификации и компетенции, а ќе даваат поддршка во учењето на деца со попреченост што секако претставува одговорна задача која треба максимално посветено и професионално да се работи.

„Неспорно образованието има клучна улога во развојот на децата/младите, што нè обврзува како држава да создадеме услови за остварување на ова право без дискриминација и врз основа на еднакви можности, преку инклузивен систем на образование, образование кое ќе биде во најдобар интерес на детето. Оттука, недостигот од образовни асистенти за учениците со попреченост вклучени во редовните училишта, претставуваат сериозна бариера за непречено остварување на ова право, проблем кој час поскоро треба системски да се реши“, истакнаа од канцеларијата на Народниот правобранител.

Сметаат и дека е потребно интензивирање на активностите од страна на Министерството за образование и наука со цел донесување на нов Закон за средно образование, кој ќе биде усогласен со Конвенцијата за правата на лицата со попреченост, и во таа насока поддршката за учениците со попреченост во средното образование (образовна асистенција) да биде утврдена како системско решение.

Мета.мк побара одговор од Министерството за образование и наука до каде е процедурата за новиот Закон за средно образование и кога ќе биде усвоен, но не доби конктерен одговор.

Од МОН, исто како и на почетокот на учебната година, одговорија дека Законот за средно образование е во фаза на изработка и истиот ќе обезбеди образовна асистенција за учениците со попречености во државните и општинските средни училишта.

Во меѓувреме, од МОН посочуваат дека образовни асистенти за средношколци во општински средни училишта се ангажираат преку програма за општинско корисна работа.

Конкретен одговор на поставените прашања не добивме ниту од Министерството за туд и социјална политика кои се дел од програмата за Општинско корисна работа.

Извор: МЕТА

Русија во фокусот на Генералното собрание на ОН, руските сили извршија ракетни напади на југоистокот на Украина

0

Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров во саботата се обрати пред Генералното собрание на Обединетите нации и светските медиуми, оценувајќи дека противењето на рускиот напад врз нејзиниот сосед е ограничен само на Соединетите држави и земјите под нејзина контрола, ја пренесува МЕТА информацијата на Ројтерс.

„Официјалната русофобија на Запад е без преседан, а нејзините размери се гротескни“, истакна Лавров.

Тој изнесе трвдење дека западните сили „не се двоумат да ја објават својата намера не само да нанесат воен пораз на (Русија), туку и да ја уништат“.

Речиси три четвртини од земјите во собранието гласаа за опомена на Русија и барање таа да ги повлече своите трупи веднаш по инвазијата на 24 февруари, која Русија ја нарекува специјална воена операција.

Во руската воена инвазија убиени се десетици илјади луѓе, некои украински градови се опустошени и ја предизвикаа најголемата конфронтација на Русија со Западот од Кубанската ракетна криза во 1962 година.

Украинската војска рано во неделата соопшти дека руските сили извршиле десетици ракетни напади и воздушни напади врз воени и цивилни цели, вклучително и 35 „населби“, во изминатите 24 часа.

Русија исто така користела беспилотни летала за да го нападне центарот на јужниот град Одеса, соопшти украинската војска. Нема информации за жртви.

Извор: МЕТА

Ковачевски во ООН: Русија мора веднаш да ја прекине агресијата и да ги повлече своите трупи од Украина

0

„Сакам јасно да ја пренесам пораката на мојата земја: непредизвиканата агресијата на Руската Федерација врз Украина претставува флагрантно кршење на Повелбата на Обединетите нации, како и на нормите и принципите на меѓународното право“, рече  премиерот Димитар Ковачевски во своето обраќање на 77-то Генерално Собрание на ООН.
„Таа не може да се оправда, ниту да се релативизира. Руската Федерација мора веднаш да ја прекине агресијата и да ги повлече своите трупи од Украина. Историјата ни потврдува дека ниту еден проблем не може да се реши по насилен пат. Прекинувањето на агресијата е неопходност, предуслов да се отвори единствениот можен пат до решението. Тоа е патот дипломатијата и дијалогот, којшто може и мора да биде единствениот механизам за разрешување на споровите и предизвиците меѓу државите“, изјави  премиерот Ковачевски.

Ковачевски за ВОА: Имаме голем број на хибридни напади, но има и политички партии кои се противат на нашето членство во НАТО и во ЕУ

0

Премиерот Димитар Ковачевски, во интервју за Гласот на Америка истакна дека  имаме голем број на хибридни напади кон владини институции, но и дека има и политички партии кои се противат на нашето членство во НАТО и во ЕУ:

 

„Балканот секогаш бил под геостратешки интерес и на Руската федерација, но и на други земји, кои не сакале да го видат регионот дел од ЕУ и од НАТО. Тие имаат влијание кое се одразува негативно на тие европски интеграции. Ме прашавте конкретно какво е тоа влијание? Тоа влијание се одвива во повеќе правци. Ние сме сведоци дека сега имаме голем број на хибридни напади во делот на владините институции што се случува и во Албанија, но има и политички партии кои се противат на нашето членство во НАТО и во ЕУ“, истакна Ковачевски.

 

Прашан за кои партии конкретно станува збор, Ковачевски одговори:

 

„Најконкретно, е партијата Левица, за кои гледате дека имаат отворена соработка со партии од Русија, меѓутоа мене ме загрижува и однесувањето на ВМРО-ДПМНЕ, кое секогаш се противи на стратешките интереси на државата. Тие беа против Преспанскиот договор и зачленувањето во НАТО, а сега беа против предлогот на Европскиот совет, преговарачката рамка и отпочнување на преговорите со ЕУ, за подоцна да се затскријат зад македонските граѓани, почнаа една против-уставна иницијатива за референдум, и ја поддржуваат иницијативата која ја промовира Левица, која се однесува на стопирање на државата на патот кон ЕУ. Сметам дека тоа е апсолутно погрешно и спротивно на стратешките интереси на државата и за што граѓаните пред 31 година го одлучиле со создавањето на своја независна и суверена држава“, истакна Ковачевски, во интервју за Гласот на Америка.

Грковска: Со злоупотребите на балансерот очигледно е дека тој веќе ја има завршено својата улога

0

„Во еден период, особено по Охридскиот рамковен договор, балансерот, односно принципот на соодветна и правична застапеност одигра важна улога и на многумина им даде шанса да бидат вработени во јавната администрација. Меѓутоа, како поминува времето, како се зголемуваат злоупотребите на балансерот, очигледно е дека тој веќе ја има завршено својата улога. Сметам дека треба да се најде модул којшто повеќе одговара на сегашните околности“, нагласи вицепремиерката задолжена за политики за добро владеење, Славица Грковска, во синоќешната емисија „360 степени“ на ТВ Алсат.

Според Грковска, Северна Македонија во моментот е во фаза во која е потребен многу поголем квалитет и професионализам кај јавната администрација.

„Го почнуваме процесот за преговори со Европската Унија, скринингот ќе ги покаже сите слабости и ние едноставно ќе мора да преземаме мерки што ќе бидат болни за општеството, поради тоа што скринингот ќе биде брутално реален. Никој нас нема да не штеди во овој процес“, оцени Грковска.

Извор: „360 степени“

Во Германија говорот на омраза на интернет ќе ти донесе полиција пред врата

0

Додека повеќето западни демократии како Соединетите Американски Држави избегнуваат да го контролираат интернетот поради правата на слобода на говорот, Германија почна кривично да ги гони луѓето за говор на омраза на интернет, објави вчера Њујорк Тајмс.

Во изминатиот период германските власти влегоа во околу 100 домови ширум земјата како дел од координираната акција, и објавија дека овие активности ќе продолжат и во иднина.

Откако, врз основа на пријави и основани сомневања обезбедија докази за навреди, закани и малтретирање преку интернет, германските власти покренаа и судски постапки по што, по утврденото сторено кривично дело, следуваа парични казни од неколку илјади евра, а за некои сторители без изречени и затворски казни.

Вучиќ: Западните земји ќе се обидат да ја исклучат Русија од Советот за безбедност на ОН, Србија нема да учествува во тоа

0

Србија нема да гласа за исклучување на Русија од Советот на безбедност, изјави претседателот на оваа земја Александар Вучиќ за време на неговата посета на Обединетите нации во Њујорк за да присуствува на 77-то Генерално собрание, посочувајќи дека за таква одлука е потребно двотретинско мнозинство, пренесуваат медиумите во Србија.

Србија нема да гласа за тоа имајќи предвид оти исклучувањето на Русија негативно ќе се рефлектира и врз Србија, особено, како што кажа српскиот претседател, во однос на Косово.

„Речиси сум сигурен оти западните сили ќе се обидат да ја исклучат Русија од Советот на безбедност на Обединетите нации“, рече претседателот на Србија Александар Вучиќ.

Во рамките на 77-та сесија на Генералното собрание на ОН, Вучиќ синоќа имаше средба со министерот за надворешни работи на Руската Федерација Сергеј Лавров.

 

Екологистите иницираат закон за заштита на реките

0
Фото: Архива на Мета.мк

Радика ќе биде првата река во земјава за која ќе биде побарана правна заштита. Иако многу водотеци во земјава течат низ национални паркови или заштитени подрачја, ниту еден нема вистиска заштита, што резултира со злоупотреби од најразличен вид. Центарот за истражување и информирање во животната средина „Еко свест“ поведува иницијатива за почнување постапки за формално-правна заштита со закон на реки или делови од водотеци, за кои се утврдува дека се особено значајни за биодиверзитетот и околината. Ова веќе е практика во многу земји во светот, но и во регионот. Заштитени реки има и во Хрватска и во Србија, а познат е и примерот на Неретва во Босна и Херцеговина, пишува МЕТА.

Ѓорѓи Митревски од „Еко свест“ вели дека законот за природа дозволува, како што се заштитуваат различни подрачја кои се од значење, исто така да се заштитуваат и реките или делови од нив.

„Кај нас нема ниту еден пример на заштитена река, а имаме повеќе случаи каде што има потреба. Постојат различни основи за тоа, а штом се стекне овој статус тогаш односот кон реката ќе мора да биде сосема поинаков, исто како што е кон заштитените подрачја“, посочува Митревски.

Радика е еден од ретките примери каде водотекот со сите притоки се наоѓаат во Националниот парк „Маврово“. Поминуваат и низ зоните на строга заштита и активно управување, но и покрај тоа самата река не ужива ист степен на заштита. Тоа остава можност да се злоупотребува на различни начини, што остава трага на биодиверзитетот и квалитетот на водата.

„Долниот тек на Вардар минува низ Демиркаписката клисура, низ ИБА регион, односно заштитено подрачје од значење за птиците. Околината на реката е заштитена со конвенција, но не и самиот водотек, кој е загаден со категорија 4 или 5, што е нелогично“, вели Митревски.

Законот за природа дава многу основи за заштита на водотеците, дури и оние кои се надвор од заштитените подрачја. Некои од нив, покрај природното значење и потребата да се заштити биодиверзитетот и околината, се и дел од културното живеење, вредностите и наследството на локалните заедници кои имаат традиции врзани за реките. Тоа, сметаат во „Еко свест“, е исто така добра основа да се заштитат од деградирачки активности како што се изградбата на енергетски објекти, експлоатацијата на песок, загадувањето со фекалии, измени на крајоликот и слично.

„Светскиот ден на реките што секоја година се одбележува во четвртата недела од септември, е добар повод да се потсетиме на нашиот однос кон водотеците. Разликите во третманот на река која е заштитена и која нема никаква заштита е огромна. Само како пример, откако е заштитена, на дел од Неретва дозволени се само некои спортски активности како рафтинг или рекреативен риболов и ништо друго“, нагласува Митревски.

Извор: МЕТА